راهنمای جامع معافیت‌های مالیاتی و جلوگیری از جرایم

اثبات این قصد بر عهده سازمان امور مالیاتی کشور است. این اثبات معمولاً از طریق بررسی دقیق و مستند دفاتر و اسناد مالی مودی صورت می‌گیرد. اگر مشخص شود که اسناد و مدارک برخلاف حقیقت تهیه شده‌اند یا فعالیت‌های اقتصادی و درآمدها پنهان شده‌اند، سازمان می‌تواند قصد و عمد را احراز کند. همچنین، عدم تسلیم اظهارنامه و ترازنامه برای سه سال متوالی برای اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل خاص، خود نشانه‌ای از این قصد تلقی می‌شود که می‌تواند منجر به پیگیری قضایی شود.

خیر، طبق بخشنامه‌های مربوطه، این بخش از ماده 201 (محرومیت از معافیت‌ها) فقط شامل اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل موضوع بند الف ماده 95 این قانون می‌شود که طبق قانون مکلف به نگهداری دفاتر قانونی (مانند دفاتر روزنامه و کل) هستند و دارای فعالیت بوده‌اند. برای سایر مودیان (مانند برخی اشخاص حقیقی) ممکن است جرایم دیگری (مثل جریمه عدم تسلیم اظهارنامه ماده 192) اعمال شود، اما محرومیت از کلیه معافیت‌ها طبق ماده 201، صرفاً برای گروه‌های مشخص‌شده است.

ماده 201 به صراحت بیان می‌کند که در صورت تخلف، مودی از “کلیه معافیت‌ها و بخشودگی‌های قانونی” در مدت مذکور محروم خواهد شد. این عبارت بسیار جامع است و می‌تواند شامل انواع معافیت‌های مالیاتی (به عنوان مثال، معافیت‌های مربوط به فعالیت‌های تولیدی و معدنی، صادرات خدمات و کالاهای غیرنفتی، یا درآمد کارگاه‌های فرش دستباف) و بخشودگی‌های جرایم مالیاتی باشد که در سایر مواد قانون پیش‌بینی شده‌اند.

بخشنامه‌های اخیر به این موضوع اشاره دارند که اگر مودی محکومیت قطعی به جرایم مالیاتی در پنج سال گذشته نداشته باشد، پرداخت یا ترتیب پرداخت مالیات قبل از صدور قرار نهایی (کیفرخواست) می‌تواند بیانگر حسن نیت وی باشد. در این صورت، بخشودگی جرایم (به استثنای جرایم غیرقابل بخشودگی) ممکن است میسر شود. همچنین، طبق ماده 191 قانون، درخواست بخشودگی جریمه‌ها با ارائه دلایل مبنی بر خارج از اختیار بودن عدم انجام تکالیف و با در نظر گرفتن سوابق مالیاتی و خوش‌حسابی مودی، می‌تواند به تشخیص و موافقت سازمان امور مالیاتی کشور مورد بررسی قرار گیرد.