پادکست‌های آموزش مالیات
مقدمه آموزش قانون مالیات

جلسه دوم دوره صفر تا صد مالیات (تعاریف موسسات دولتی و غیر دولتی)

توسط : مرتضی ایمانی

مقدمه
با توجه به تکرار اصلاحاتی چون دولتی، غیر دولتی، مؤسسه دولتی، نهادهای عمومی و نهادهای انقلاب اسلامی در قانون مالیات‌های مستقیم تصمیم  گرفتیم تا در این جلسه به مفاهیم بنیادین مؤسسات دولتی و غیر دولتی بپردازیم تا در مطالعه قوانین مالیاتی و تا پایان دوره جامع صفر تا صد مالیات به مشکل بر نخورید…
راهنمای مطالعه

تعاریف کلی موسسات دولتی و غیر دولتی در قانون محاسبات عمومی

به نقل از قانون محاسبات عمومی مصوب ۱۳۶۶/۶/۱
به نقل از قانون محاسبات عمومی تعارف وزارتخانه، موسسه دولتی، شرکت دولتی، موسسات و نهادهای عمومی به شرح زیر آمده است:
ماده ۲- وزارتخانه واحد سازمانی مشخص است که به موجب قانون، به این عنوان شناخته شده و یا بشود.
ماده ۳- موسسه دولتی واحد سازمانی مشخص است که به موجب قانون ایجاد و زیر نظر یکی از قوای سه گانه اداره می‌شود و عنوان وزارتخانه ندارد، نهاد ریاست جمهوری نیز مؤسسه دولتی شناخته می‌شود.
ماده ۴- شرکت دولتی واحد سازمانی مشخصی است که با اجازه قانون به صورت شرکت ایجاد شود یا به موجب قانون و یا دادگاه صالح، ملی شده و یا مصادره شده و به عنوان شرکت دولتی شناخته شده باشد و بیش از ۵۰ درصد سرمایه آن متعلق به دولت باشد. هر شرکت که از طریق سرمایه گذاری شرکتهای دولتی ایجاد شود، مادام که بیش از ۵۰ درصد سهام تجاری آن متعلق به دولت است، شرکت دولتی تلقی می شود.
تبصره – شرکت هایی که از طریق مضاربه و مزارعه و امثال اینها، به منظور به کار انداختن سپرده‌های اشخاص نزد بانک‌ها و مؤسسات اعتباری و شرکت‌های بیمه ایجاد شده یا می شوند، از نظر این قانون شرکت دولتی شناخته نمی شوند.
ماده ۵- مؤسسات و نهادهای عمومی غیر دولتی از نظر این قانون، واحدهای سازمانی مشخصی هستند که با اجازه قانون به منظور انجام وظایف و خدماتی که جنبه عمومی دارد تشکیل شده و یا می‌شود.

تعاریف کلی موسسات و شرکتهای دولتی و غیر دولتی در قانون مدیریت خدمات کشوری

مستخرجه از قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب (۱۳۸۶/۷/۸)

ماده ۱- وزارتخانه: واحد سازمانی مشخصی است که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را برعهده دارد و به موجب قانون ایجاد شده یا می‌شود و توسط وزیر اداره می گردد.
ماده ۲- مؤسسه دولتی: واحد سازمانی مشخصی است که به موجب قانون ایجاد شده یا می‌شود و با داشتن استقلال حقوقی، بخشی از وظایف و اموری را که بر عهده یکی از قوای سه گانه و سایر مراجع قانونی می‌باشد انجام می‌دهد.

کلیه سازمانهایی که در قانون اساسی نام برده شده است در حکم مؤسسه دولتی شناخته میشود.

ماده ۳- مؤسسه یا نهاد عمومی غیردولتی: واحد سازمانی مشخصی است که دارای استقلال حقوقی است و با تصویب مجلس شورای اسلامی ایجاد شده یا می‌شود و بیش از پنجاه درصد (۵۰) بودجه سالانه آن از محل منابع غیردولتی تأمین گردد و عهده‌دار وظایف و خدماتی است که جنبه عمومی دارد.

ماده ۴- شرکت دولتی: بنگاه اقتصادی است که به موجب قانون برای انجام قسمتی از تصدی‌های دولت به موجب سیاست‌های کلی اصل چهل و چهارم (۴۴) قانون اساسی، ابلاغی از سوی مقام معظم رهبری جزء وظایف دولت محسوب می‌گردد، ایجاد و بیش از پنجاه درصد (۵۰) سرمایه و سهام آن متعلق به دولت می باشد. هر شرکت تجاری که از طریق سرمایه‌گذاری وزارتخانه‌ها، مؤسسات دولتی و شرکتهای دولتی منفردأ یا مشترکا ایجاد شده مادام که بیش از پنجاه درصد (۵۰ درصد) سهام آنها منفردا یا مشترکا متعلق به واحدهای سازمانی فوق الذکر باشد شرکت دولتی است.
تبصره ۱- تشکیل شرکتهای دولتی تحت هریک از عناوین فوق الذکر صرفا با تصویب مجلس شورای اسلامی مجاز است، همچنین تبدیل شرکت هایی که سهام شرکتهای دولتی در آنها کمتر از پنجاه درصد (۵۰) است با افزایش سرمایه به شرکت دولتی ممنوع است.
تبصره ۲- شرکت هایی که به حکم قانون یا دادگاه صالح، ملی و یا مصادره شده و شرکت دولتی شناخته شده یا می‌شوند، شرکت دولتی تلقی می‌گردند.
تبصره 3- احکام «شرکتهای دولتی» که در این قانون ذکر شده بر کلیه شرکتهایی که شمول قوانین و مقررات عمومی بر آنها مستلزم ذکر یا تصریح نام است نیز اعمال خواهد شد.
ماده ۵- دستگاه اجرائی: کلیه وزارتخانه ها، مؤسسات دولتی، مؤسسات یا نهادهای عمومی غیردولتی، شرکتهای دولتی و کلیه دستگاه‌هایی که شمول قانون بر آنها مستلزم ذکر و یا تصریح نام است از قبیل شرکت ملی نفت ایران، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، بانک مرکزی، بانکها و بیمه های دولتی، دستگاه اجرائی نامیده می‌شوند.

سازمانهای دولتی غیرانتفاعی به دو دسته زیر تقسیم می‌شوند
الف – وزارتخانه‌ها
ب- مؤسسات دولتی

در مواد (۲) و (۳) قانون محاسبات عمومی کشور به ترتیب برای هر یک از سازمانهای دولتی غیرانتفاعی فوق تعریف مشخصی ارائه شده است: «وزارتخانه واحد سازمانی مشخصی است که به موجب قانون به این عنوان شناخته شده و یا بشود».
با توجه به تعریف قانونی فوق، وزارتخانه یک واحد سازمانی یا تشکیلات مشخصی است که باید به موجب قانون تأسیس شود و در قانون تشکیل آن عنوان وزارتخانه ذکر شود.

مؤسسه دولتی در ماده (3) قانون محاسبات عمومی کشور به شرح زیر تعریف شده است:
«مؤسسه دولتی واحد سازمانی مشخصی است که به موجب قانون ایجاد و زیر نظر یکی از قوای سه گانه اداره می شود و عنوان وزارتخانه ندارد».
تبصره- نهاد ریاست جمهوری که زیر نظر ریاست جمهوری اداره می گردد، از این نظر مؤسسه دولتی شناخته می‌شود.

با تجزیه و تحلیل مفاد ماده (۳) قانون محاسبات عمومی کشور و تبصره آن، یک مؤسسه دولتی باید مجموع مشخصات زیر را داشته باشد
۱– سازمان مشخصی باشد.
۲ -به موجب قانون ایجاد شده باشد.
۳ -زیر نظر یکی از قوای مجریه، مققنه یا قضاییه باشد.
۴ – عنوان وزارتخانه نداشته باشد.
بنابراین فقدان هر یک از مشخصات فوق موجب می شود تعریف قانونی مؤسسه نقض شود و شخصیت حقوقی آن تغییر نماید.

تعاریف کلی موسسات و شرکتهای دولتی و غیر دولتی در قانون فهرست نهادها و مؤسسات عمومی غیردولتی

قانون فهرست نهادها و مؤسسات عمومی غیردولتی مصوب ۱۳۷۳/۴/۱۹

ماده واحده – واحدهای سازمانی مشروحه زیر و مؤسسات وابسته به آنها، مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی موضوع تبصره ماده ۵ قانون محاسبات عمومی کشور مصوب ۱۳۶۶ می باشند :
نهادهای انقلاب اسلامی:

نهادهای عمومی

تبصره – اساسنامه فدراسیونهای مذکور حداکثر ظرف مدت (۳) ماه پس از تصویب این قانون بنا به پیشنهاد سازمان تربیت بدنی به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.

مؤسسه های جهاد نصر، جهاد استقلال و جهاد توسعه زیر نظر جهاد سازندگی
تبصره ۱- از زمان تصویب این قانون پذیرش و مدیریت هرگونه مؤسسه و شرکت و عناوین مشابه و یا سهام آنان در قالب هبه، صلح غیر معرض و یا بطور کلی هر عقدی از عقود، توسط جهاد سازندگی ممنوع خواهد بود مگر به حکم قانون.
تبصره ۲- اساسنامه مؤسسات فوق حداکثر ظرف مدت (۳) ماه پس از تصویب این قانون در چهارچوب ذیل بنا به پیشنهاد جهاد سازندگی به تصویب هیات وزیران خواهد رسید:
۱- تعیین تکلیف کلیه شرکتهای وابسته به، مؤسسات از نظر ادامه، فعالیت ادغام و یا انحلال.
۲- اختیارات مجمع عمومی مؤسسات به عهده وزرای جهاد سازندگی، امور اقتصادی و دارائی و رئیس سازمان برنامه و بودجه، می‌باشد.
٣- کلیه اعضاء رسمی جهاد سازندگی در مؤسسات جهاد نصر، توسعه و استقلال و شرکت‌های وابسته به موسسات و شرکت‌های مذکور منتقل می‌شود و وضعیت استخدامی آنان با حفظ سنوات قبلی خدمات، تغییر وضعیت می‌یابد.
۴- سود مؤسسات در چهارچوب وظایف قانونی جهاد سازندگی به مصرف خواهد رسید.
۵- خودکفا بودن مؤسسات از نظر مالی.
۶- قابلیت واگذاری سهام تقویم شده شرکت های وابسته به موسسات به کارکنان مؤسسات شرکت‌های وابسته و ایثارگران جهاد سازندگی.
۷- کلیه اموال و داراییهای امانی جهاد سازندگی نزد این مؤسسات و شرکت‌های وابسته پس از قیمت گذاری به صورت اجاره به شرط تملیک ۱۰ ساله به آنان منتقل می‌شود.

وجه حاصل از اقساط اجاره به شرط تملیک به خزانه واریز و معادل صد در صد (۱۰۰%)  آن در بودجه سالیانه منظور و در اختیار جهاد سازندگی قرار خواهد گرفت تا جهت اجرای طرح‌های عمرانی مصوب جهاد سازندگی ترجیحا توسط مؤسسات و شرکت‌های وابسته مذکور هزینه شود. (الحاقی ۱۳۷۶/۳/۱۱ )
تبصره ۱- مؤسسه وابسته از نظر این قانون واحد سازمانی مشخص جمعیتی است که به صورتی غیر از شرکت و برای مقاصد غیر تجارتی و غیر انتفاعی توسط یک یا چند مؤسسه و نهاد عمومی غیردولتی تأسیس و اداره می‌شود و به نحوی مالکیت آن متعلق به یک یا چند مؤسسه با نهاد عمومی غیردولتی باشد.
تبصره ۲- اجرای قانون در مورد مؤسسات و نهادهای عمومی که تحت نظر مقام ولایت فقیه هستند با اذن معظم له خواهد بود.

نهادهای عمومی
۱۳- شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی مصوب ۱۳۷۳/۴/۱۹
۱۴- کتابخانه حضرت آیت اله مرعشی نجفی (قم) (الحاقی ۱۳۷۳/۴/۱۹)
۱۵- جهاد دانشگاهی (الحاقی ۱۳۷۶/۱۰/۳)
۱۶- بنیاد بیماریهای خاص (الحاقی ۱۳۷۷/۴/۲۶)
۱۷- سازمان دانش آموزی حزب جمهوری اسلامی ایران (الحاقی ۱۳۸۱/۵/۳۰)
۱۸- صندوق بیمه اجتماعی روستائیان و عشایر (الحاقی ۱۳۸۸/۲/۲۶)
۱۹- صندوق تامین خسارتهای بدنی
۲۰- صندوق مهر رضا (بودجه سال ۱۳۹۱)

تبصره (۳) ماده (۷) قانون برنامه پنجم توسعه اجتماعی – اقتصادی
شرکت‌هایی که سهم دولت و شرکتهای دولتی در آنها کمتر از پنجاه درصد (۵۰) است، غیر دولتی بوده و مشمول قوانین و مقررات حاکم بر شرکتهای دولتی نمی‌باشد.

آموزش صفر تا صد مالیات
مجموعه آموزش‌های صفر تا صد مالیات (رایگان)

جمع بندی

متن جمع بندی …

دوره پیشنهادی

آموزش نقطه شروع حسابداری

در این دوره شما با مفاهیم اولیه و روند عملی کار حسابداری آشنا خواهید شد، مفاهیمی چون پروسه شناسایی و ثبت رویدادهای مالی، شناسایی ماهیت حسابها، روش ثبت رویدادهای مذکور در دفاتر روزنامه و کل و تهیه ترازنامه آزمایشی، را خواهید آموخت. (این دوره شامل 3 ساعت آموزش ویدئویی و کاملا رایگان است)

پرسش و پاسخ

نظر و یا هر سؤالی در خصوص آموزش” جلسه دوم دوره صفر تا صد مالیات (تعاریف موسسات دولتی و غیر دولتی) “ دارید مطرح کنید تا پاسخ دهیم

دیدگاهتان را بنویسید

امتیاز شما به این محتوا
Loading...

ورود | ثبت‌نام

لطفا شماره موبایل یا ایمیل خود را وارد کنید
آکادمی رشد مالی
جلسه مشاوره آنلاین
ویژه مسائل مالی و مالیاتی
پشتیبانی

دسترسی سریع
این بخش در حال اضافه شدن به سایت آکادمی رشد مالی می‌باشد.