مالیات نقل و انتقال املاک و بساز و بفروشی

خیر، ماده 76 قانون مالیات‌های مستقیم به این معنا نیست که هیچ مالیاتی بابت نقل و انتقال پرداخت نمی‌شود. بلکه صراحتاً اعلام می‌کند که اگر نقل و انتقال ملک مشمول مالیات‌های تعیین‌شده در مواد 59 (مالیات نقل و انتقال قطعی املاک و حق واگذاری محل) یا 77 (مالیات ساخت و فروش ساختمان یا بساز و بفروشی) باشد، هیچ وجه دیگری تحت عنوان «مالیات بر درآمد نقل و انتقال» مطالبه نخواهد شد. بنابراین، مالیات‌های اصلی موضوع مواد 59 یا 77 همچنان پابرجا و قابل وصول هستند.

ماده 59 به مالیات بر نقل و انتقال قطعی املاک (عرصه و اعیان) و همچنین حق واگذاری محل (سرقفلی) می‌پردازد. این مالیات بر اساس ارزش معاملاتی ملک و نرخ‌های مشخص (5% برای عین و 2% برای حق واگذاری محل) محاسبه و وصول می‌شود.

ماده 77 مربوط به مالیات بر درآمد حاصل از ساخت و فروش ساختمان‌ها (بساز و بفروشی) است. این مالیات یک مالیات علی‌الحساب (10% ارزش معاملاتی) است که علاوه بر مالیات نقل و انتقال موضوع ماده 59 دریافت می‌شود. ماده 76 نقش مکمل را ایفا می‌کند؛ این ماده اطمینان می‌دهد که پس از پرداخت مالیات‌های مقرر در مواد 59 و 77، دولت دیگر نمی‌تواند مجدداً مالیاتی تحت عنوان «مالیات بر درآمد نقل و انتقال» (که ممکن بود در گذشته به صورت جداگانه از درآمد حاصل از فروش مطالبه شود) از مؤدی طلب کند.

بله، بر اساس مفاد تبصره 3 ماده 1 قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، نقل و انتقال املاکی که معاملات آن‌ها عرفاً به موجب اسناد غیررسمی (عادی) صورت می‌گیرد و در سامانه «ساماندهی اسناد غیر رسمی» ثبت می‌شوند، همچنان مشمول مالیات به نرخ موضوع ماده 59 قانون مالیات‌های مستقیم خواهند بود. این حکم با هدف شفاف‌سازی و جلوگیری از فرار مالیاتی در معاملات غیررسمی وضع شده است.

خیر، بر اساس مفاد اصلاحیه ماده 2 قانون مالیات‌های مستقیم و تبصره 2 آن، نقل و انتقال قطعی املاک متعلق به وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی، دستگاه‌هایی که بودجه آن‌ها وسیله دولت تأمین می‌شود و شهرداری‌ها، در زمره فعالیت‌های اقتصادی محسوب نگردیده و مشمول پرداخت مالیات نقل و انتقال قطعی املاک نمی‌باشد. این معافیت به منظور تسهیل در امور دولتی و عمومی در نظر گرفته شده است.