نرم‌افزار حقوق و دستمزد ۱۴۰۵ رایگان فرصت دانلود رایگان؛ فقط برای مدت محدود
۰۰ ساعت
:
۰۰ دقیقه
:
۰۰ ثانیه

مالیات شرکت‌ها (اشخاص حقوقی)

آکادمی رشد مالی » آموزش مالیات » مالیات شرکت‌ها (اشخاص حقوقی)
نویسنده :
تیم آموزش آکادمی رشد مالی
003 10
ROSHDEMALI
Tehran, Iran

راز ارثیه و مالیات: آیا گنج شما مالیات داره؟ 🤯

فکر می‌کنید ارثیه فقط یه هدیه از آسمونه؟ 💰 با ماده 17 قانون مالیات‌های مستقیم آشنا بشید و کشف کنید چه دارایی‌هایی مشمول مالیات بر ارث میشن و نرخ‌ها چقدره! ورق بزنید و رازهای ارث و مالیات رو فاش کنید! ➡️


#مالیات_بر_ارث #ارثیه #قانون_مالیات #ماده17 #آکادمی_رشد_مالی

در دنیای پر پیچ و خم کسب‌وکار امروز، درک قوانین مالیاتی برای هر شرکتی حیاتی است. این دانش نه تنها به شما کمک می‌کند تا از جریمه‌ها و مشکلات احتمالی جلوگیری کنید، بلکه فرصت‌های قانونی برای بهینه‌سازی مالیات‌ها را نیز آشکار می‌سازد. در قلب این قوانین، ماده ۱۰۵ قانون مالیات‌های مستقیم قرار دارد که نقشی محوری در تعیین مالیات اشخاص حقوقی ایفا می‌کند. این مقاله راهنمایی جامع برای درک ابعاد مختلف این ماده قانونی است.

بیایید با هم نگاهی دقیق‌تر به این ماده بیندازیم تا با دیدی روشن‌تر، مسیر مالیاتی کسب‌وکار خود را ترسیم کنیم.

شرح ماده 105 قانون مالیاتهای مستقیم

جمع درآمد شرکتها و درآمد ناشی از فعالیت های انتفاعی سایر اشخاص حقوقی که از منابع مختلف در ایران یا خارج از ایران تحصیل می شود، پس از وضع زیانهای حاصل از منابع غیرمعاف و کسر معافیت های مقرر به استثنای مواردی که طبق مقررات این قانون دارای نرخ جداگانه ای می باشد، مشمول مالیات به نرخ بیست و پنج درصد (%25) خواهند بود.

تبصره 1 – در مورد اشخاص حقوقی ایرانی غیر تجاری که به منظور تقسیم سود تأسیس نشده اند، در صورتی که دارای فعالیت انتفاعی باشند، از مأخذ کل درآمد مشمول مالیات فعالیت انتفاعی آنها مالیات به نرخ مقرر در این ماده وصول می شود .
تبصره 2  اشخاص حقوقی خارجی و مؤسسات مقیم خارج از ایران به استثنای مشمولان تبصره (5) ماده 109 و ماده 113 این قانون از مأخذ کل درآمد مشمول مالیاتی که از بهره برداری سرمایه در ایران یا از فعالیت هایی که مستقیماً یا به وسیله نمایندگی از قبیل شعبه، نماینده، کارگزار و امثال آن در ایران انجام می دهند یا از واگذاری امتیازات و سایر حقوق خود، انتقال دانش فنی، دادن تعلیمات، کمکهای فنی یا واگذاری فیلم های سینمایی از ایران تحصیل می کنند به نرخ مذکور در این ماده مشمول مالیات خواهند بود. نمایندگان اشخاص و مؤسسات مذکور در ایران نسبت به درآمدهایی که به هر عنوان به حساب خود تحصیل می کنند طبق مقررات مربوط به این قانون مشمول مالیات می باشند.
تبصره 3 – در موقع احتساب مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی اعم از ایرانی یا خارجی، مالیات هایی که قبلا پرداخت شده است با رعایت مقررات مربوط از مالیات متعلق کسر خواهد شد و اضافه پرداختی از این بابت قابل استرداد است.
تبصره 4 – اشخاص اعم از حقیقی یا حقوقی نسبت به سود سهام یا سهام الشرکه دریافتی از شرکت های سرمایه پذیر مشمول مالیات دیگری نخواهند بود.
تبصره 5 – در مواردی که به موجب قوانین مصوب وجوهی تحت عناوین دیگری غیر از مالیات بر درآمد از مأخذ درآمد مشمول مالیات اشخاص قابل وصول باشد، مالیات اشخاص پس از کسر وجوه مزبور به نرخ مقرر مربوط محاسبه خواهد شد.
تبصره 6  درآمد مشمول مالیات ابرازی شرکتها و اتحادیه های تعاونی متعارف و شرکتهای تعاونی سهامی عام مشمول بیست و پنج درصد (25%) تخفیف از نرخ موضوع این ماده می باشد.
تبصره 7  به ازای هر ده درصد (10%) افزایش درآمد ابرازی مشمول مالیات اشخاص موضوع این ماده نسبت به درآمد ابرازی مشمول مالیات سال گذشته آنها، یک واحد درصد و حداکثر تا پنج واحد درصد از نرخهای مذکور کاسته می شود. شرط برخورداری از این تخفیف تسویه بدهی مالیاتی سال قبل و ارائه اظهارنامه مالیاتی مربوط به سال جاری در مهلت اعلام شده از سوی سازمان امور مالیاتی است.

راهنمای مطالعه
  • کلیات و مقدمات حل اختلاف مالیاتی
  • شناخت مراجع حل اختلاف مالیاتی و صلاحیت آن‌ها
  • جمع‌آوری و سازماندهی مدارک و مستندات
  • قوانین و مقررات مالیاتی مرتبط
  • نمایندگی در فرآیند حل اختلاف
  • نگارش لایحه مالیاتی
  • حضور در جلسه و پیگیری پس از رأی و نکات متفرقه

کلیات ماده ۱۰۵: اشخاص مشمول و نرخ مالیات

چه کسانی مشمول مالیات شرکت‌ها هستند؟

بر اساس این قانون، تمامی اشخاص حقوقی ایرانی موظف به پرداخت مالیات بر کلیه درآمدهایی هستند که در ایران یا خارج از ایران کسب می‌کنند. این بدان معناست که درآمدهای جهانی شرکت‌های ایرانی تحت پوشش این ماده قرار می‌گیرد.

علاوه بر این، اشخاص غیرایرانی (اعم از حقیقی و حقوقی) نیز نسبت به درآمدهایی که در ایران تحصیل می‌کنند، مشمول مالیات خواهند بود. این درآمدها شامل مواردی مانند واگذاری امتیازات، ارائه خدمات فنی، یا حق نمایش فیلم در ایران است. حتی دفاتر نمایندگی بانک‌های خارجی در ایران، در صورت احراز تحصیل درآمد، مشمول مالیات شناخته می‌شوند.

نرخ عمومی مالیات در ماده ۱۰۵

نرخ عمومی مالیات بر درآمد برای اشخاص حقوقی، بیست و پنج درصد (۲۵%) از کل درآمد مشمول مالیات است. این نرخ پس از کسر زیان‌های حاصل از منابع غیرمعاف و معافیت‌های قانونی اعمال می‌شود.

هدف قانون‌گذار از این ماده، شفافیت و عدالت مالیاتی در بخش شرکت‌ها است.

برای اشخاص حقوقی، مالیات بر درآمد با نرخ ۲۵ درصد بر مبنای کل درآمد مشمول مالیات (پس از کسر هزینه‌ها و استهلاکات) محاسبه می‌شود، و تسلیم دقیق اظهارنامه و نگهداری صحیح دفاتر، مبنای اصلی این محاسبه است.

استثنائات نرخ مالیاتی: مواردی با نرخ متفاوت

ماده ۱۰۵ به صراحت بیان می‌کند که این نرخ ۲۵ درصدی برای مواردی است که طبق سایر مقررات قانون، نرخ جداگانه‌ای برای آن‌ها تعیین نشده باشد. برای مثال، مؤسسات کشتیرانی و هواپیمایی خارجی بابت کرایه مسافر و حمل کالا از ایران، مشمول مالیات مقطوع پنج درصد (۵%) هستند.

در مورد درآمدهای اتفاقی اشخاص حقوقی نیز، تشخیص مالیات از طریق رسیدگی به دفاتر انجام می‌شود و نرخ آن بیست و پنج درصد خواهد بود. این موضوع، قبلاً محل بحث و ابهام بود که توسط دیوان عدالت اداری شفاف‌سازی شده است.

درآمدهای مشمول مالیات و نحوه تشخیص

مفهوم درآمد مشمول مالیات برای اشخاص حقوقی

درآمد مشمول مالیات برای اشخاص حقوقی، شامل کل فروش کالا و خدمات به اضافه سایر درآمدهای آن‌هاست. البته این درآمدها باید پس از کسر هزینه‌ها و استهلاکات مربوطه طبق مقررات فصل هزینه‌های قابل قبول محاسبه شوند.

تعیین درآمد مشمول مالیات بر اساس میزان سوددهی فعالیت و مقررات مربوط به نگهداری دفاتر و اسناد و اظهارنامه مالیاتی صورت می‌گیرد. این چارچوب دقیق به منظور اطمینان از عدالت در محاسبات مالیاتی وضع شده است.

نقش دفاتر و اسناد در تشخیص مالیات

صاحبان مشاغل و اشخاص حقوقی موظفند دفاتر، اسناد و مدارک لازم را مطابق با اصول و ضوابط مربوطه، از جمله تنظیم دفاتر تجاری، نگهداری کنند. این اسناد، مبنای اصلی برای تشخیص درآمد مشمول مالیات توسط سازمان امور مالیاتی هستند.

همکاری با مأموران مالیاتی و ارائه اسناد مورد نیاز، برای فرآیند حسابرسی مالیاتی ضروری است. عدم ارائه این اسناد می‌تواند منجر به تعیین درآمد به صورت علی‌الرأس شود.

مالیات‌های علی‌الحساب و تکلیفی

برخی از پرداخت‌ها، مانند حق‌الوکاله وکلا یا مال‌الاجاره املاک، مشمول مالیات تکلیفی هستند. این مالیات‌ها توسط پرداخت‌کننده کسر و به حساب سازمان امور مالیاتی واریز می‌شوند.

این مبالغ به عنوان مالیات علی‌الحساب مؤدی اصلی (دریافت‌کننده وجه) محسوب می‌شوند. در محاسبه مالیات نهایی، این پیش‌پرداخت‌ها از مالیات متعلق کسر خواهند شد.

معافیت‌ها و تخفیف‌های مرتبط با ماده ۱۰۵

معافیت‌های خاص در قانون مالیات‌های مستقیم

قانون مالیات‌های مستقیم، معافیت‌های متعددی را برای تشویق فعالیت‌های خاص و حمایت از بخش‌های مختلف در نظر گرفته است. به عنوان مثال، درآمد کارگاه‌های فرش دستباف و صنایع دستی از مالیات معاف است.

موقوفات، نذورات، کمک‌ها و هدایای دریافتی برخی آستان‌ها و نهادهای انقلابی، جمعیت هلال احمر، صندوق‌های پس‌انداز بازنشستگی و مدارس علوم اسلامی نیز از پرداخت مالیات معاف هستند. همچنین، فعالیت‌های انتشاراتی، مطبوعاتی و قرآنی از پرداخت مالیات معافند.

تخفیف‌ها و مشوق‌های مالیاتی

به منظور حمایت از تولید و اشتغال، مشوق‌های مالیاتی متنوعی پیش‌بینی شده است. برای واحدهای تولیدی و صنعتی واقع در شعاع ۱۲۰ کیلومتری مرکز استان تهران (به استثنای مناطق ویژه اقتصادی و شهرک‌های صنعتی)، مالیات با نرخ صفر محاسبه می‌شود. همچنین، هزینه‌های تحقیقاتی و پژوهشی شرکت‌های خصوصی و تعاونی، معادل هزینه‌های انجام شده در قرارداد با دانشگاه‌ها، می‌تواند به عنوان اعتبار مالیاتی محسوب شود.

درآمدهای حاصل از سرمایه‌گذاری در تأسیسات تبدیل پسماند به انرژی نیز مشمول معافیت مالیات بر درآمد هستند. این مشوق‌ها با هدف توسعه پایدار و افزایش بهره‌وری در اقتصاد کشور طراحی شده‌اند.

موارد خاص

شرکت‌های دانش‌بنیان

شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنیان، نسبت به درآمدهای حاصل از قراردادها و فعالیت‌های تحقیق و توسعه، تجاری‌سازی و تولید محصولات و خدمات دانش‌بنیان، به مدت پانزده سال از مالیات موضوع ماده ۱۰۵ معاف هستند. این معافیت یک فرصت طلایی برای توسعه فعالیت‌های فناورانه است.

بازار بورس

درآمد حاصل از فروش کالاها در بورس‌های کالایی، مشمول ده درصد (۱۰%) مالیات بر درآمد است. همچنین، از هر نقل و انتقال سهام و حق تقدم سهام در بورس، مالیات مقطوع نیم درصد (۰.۵%) ارزش فروش وصول می‌شود و از این بابت، هیچ مالیات دیگری مطالبه نخواهد شد. این موضوع، مورد بحث‌های حقوقی فراوانی بوده است که نهایتاً دیوان عدالت اداری تأکید کرده که سود ناشی از افزایش ارزش سهام نگهداری شده در بورس، در صورت مشمولیت مالیات مقطوع نقل و انتقال، مشمول مالیات بر درآمد طبق ماده ۱۰۵ نیست تا از مالیات مضاعف جلوگیری شود. این نکته بسیار مهمی برای شرکت‌های سرمایه‌گذار است.

پروژه‌های مسکن مهر و نهضت ملی مسکن

این پروژه‌ها مشمول نرخ‌های مالیاتی ثابت و ویژه‌ای هستند. به عنوان مثال، مالیات هر واحد مسکن مهر، حداکثر سه میلیون ریال تعیین شده است. این موضوع شامل خدمات پیمانکاری در این پروژه‌ها نیز می‌شود که از مالیات بر ارزش افزوده معاف هستند.

مسئولیت‌ها و تعهدات قانونی

تکالیف اظهارنامه و پرداخت

اشخاص حقوقی مکلفند اظهارنامه، ترازنامه و حساب سود و زیان خود را حداکثر تا چهار ماه پس از سال مالیاتی به اداره امور مالیاتی تسلیم و مالیات متعلق را پرداخت کنند. آموزش مالیات در این زمینه می‌تواند به شما کمک کند تا این تکالیف را به درستی انجام دهید.

عدم ثبت نام در نظام مالیاتی در موعد مقرر، می‌تواند موجب جریمه‌ای معادل ده درصد مالیات قطعی و محرومیت از کلیه تسهیلات و معافیت‌های مالیاتی شود. اظهارنامه مالیاتی باید با دقت و بر اساس واقعیت‌های مالی تنظیم شود.

مسئولیت مدیران و سایر اشخاص

مدیران شرکت‌های منحل‌شده، به صورت جمعی یا فردی، نسبت به پرداخت مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی و مالیات‌هایی که شرکت مکلف به کسر یا وصول آن‌ها بوده، مسئولیت تضامنی دارند. این مسئولیت تا زمانی که بدهی قطعی شده در دوران مدیریت آن‌ها باشد، پابرجاست.

همچنین، هر شخص حقیقی یا حقوقی که طبق قانون مکلف به کسر و ایصال مالیات مؤدیان دیگر است، در صورت تخلف، مسئول پرداخت مالیات و جریمه‌های متعلقه خواهد بود. این قوانین به منظور تضمین اجرای عدالت مالیاتی و وصول حقوق دولت وضع شده‌اند.

مرتضی ایمانی
آموزش مشاوره مالیاتی با مرتضی ایمانی
آموزش کاربردی، رایگان و قدم‌به‌قدم مشاوره مالیاتی
+ ابزارهای محاسباتی رایگان
فرصت عضویت رایگان محدود است
۰۰ ساعت
:
۰۰ دقیقه
:
۰۰ ثانیه
مراحل دریافت پروژه مالیاتی روش‌های جذب رایگان پروژه مالیاتی تلفنی + آنلاین
پروسه مشاوره مالیاتی از مشاوره تشکیل پرونده تا رسیدگی مالیاتی
محاسبه مالیات درآمد استفاده از ابزار آنلاین محاسبه هوشمند مالیات
ترفندهای افزایش درآمد از مشاوره ساخت آگهی‌های حرفه‌ای مشاوره مالیاتی در پلتفرم‌ها
روند رسیدگی و دادرسی مالیاتی صفر تا صد دادرسی مالیاتی و هیات‌های اعتراض مالیاتی
فرصت‌های جدید مشاوره مالیاتی مالیات تراکنش‌های بانکی و مالیات بر عایدی سرمایه
بررسی فرصت‌های جدید در سال 1405 بررسی دقیق آمار مودیان مالیاتی نیازمند به مشاوره
قیمت گذاری بر جلسه مشاوره مالیاتی اصول قیمت گذاری و مارکتنیگ مشاوره مالیاتی
چالش‌های جدید مدیران کسب و کار دسته بندی نیازهای مالیاتی مودیان جدید در مشاوره
ثبت نام رایگان

سوالات پرتکرار

سوالات پرتکرار و چالشی ماده 105

عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر، منجر به تعلق جریمه و محرومیت از برخی تسهیلات و معافیت‌های مالیاتی می‌شود. در این صورت، سازمان امور مالیاتی می‌تواند درآمد مشمول مالیات شرکت را به صورت علی‌الرأس تشخیص و مطالبه کند. رعایت مهلت‌های قانونی برای جلوگیری از این تبعات ضروری است.

بله، شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنیان، نسبت به درآمدهای حاصل از قراردادها و فعالیت‌های تحقیق و توسعه، تجاری‌سازی و تولید محصولات و خدمات دانش‌بنیان در حوزه فناوری‌های برتر، به مدت پانزده سال از مالیات موضوع ماده ۱۰۵ معاف هستند. این معافیت مشروط به رعایت سایر مقررات آیین‌نامه اجرایی مربوطه است.

هزینه‌های قابل قبول، آن دسته از هزینه‌هایی هستند که در حدود متعارف متکی به مدارک بوده و منحصراً مربوط به تحصیل درآمد مؤسسه در دوره مالی مربوط باشد. این هزینه‌ها شامل حقوق و مزایا، بیمه، اجاره، هزینه‌های بهداشتی و درمانی کارکنان، تحقیقات و پژوهش، و بسیاری دیگر می‌شود. سازمان امور مالیاتی با بررسی اسناد و مدارک، قابل قبول بودن این هزینه‌ها را تعیین می‌کند.

طبق رأی دیوان عدالت اداری، سود حاصل از افزایش ارزش سهام (مانند سهام نگهداری شده در بورس) که به ارزش بازار یا خالص ارزش فروش در دفاتر منعکس می‌شود، در صورتی که این سهام مشمول مالیات مقطوع نقل و انتقال (موضوع مواد ۱۴۳ و ۱۴۳ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم) باشند، مشمول مالیات بر درآمد بر اساس ماده ۱۰۵ قانون مالیات‌های مستقیم نخواهد بود. این حکم به منظور جلوگیری از مالیات مضاعف صادر شده است و بر این مبنا است که صرف ثبت این افزایش ارزش در دفاتر بدون وقوع واقعی درآمد، منجر به مالیات بر درآمد نمی‌شود.

آموزش صفر تا صد مالیات
مجموعه آموزش‌های صفر تا صد مالیات (رایگان)

نتیجه‌گیری

ماده ۱۰۵ قانون مالیات‌های مستقیم، ستون فقرات مالیات شرکت‌ها در ایران است و درک صحیح آن، برای هر کسب‌وکاری ضروری. با توجه به پیچیدگی‌های قوانین و مقررات، به‌روز بودن و تسلط بر جزئیات این ماده، می‌تواند تفاوت بزرگی در موفقیت مالی شما ایجاد کند.

برای تسلط کامل بر پیچیدگی‌های مالیاتی و بهره‌مندی از تمامی فرصت‌ها و معافیت‌ها، آموزش صفر تا صد مالیات یک ضرورت است. همچنین، اگر در مورد وضعیت خاص شرکت خود نیاز به راهنمایی دارید، می‌توانید از خدمات مشاوره مالیاتی تخصصی بهره‌مند شوید. این فرصت را از دست ندهید و برای رشد و پایداری کسب‌وکار خود، همین امروز روی دکمه‌های زیر کلیک کنید!

دوره آموزشی پیشنهادی

پرسش و پاسخ

نظر و یا هر سؤالی در خصوص مقاله” مالیات شرکت‌ها (اشخاص حقوقی) “ دارید مطرح کنید تا پاسخ دهیم

5/5 - (30 امتیاز)

دیدگاهتان را بنویسید

ورود | ثبت‌نام

لطفا شماره موبایل یا ایمیل خود را وارد کنید
آکادمی رشد مالی
جلسه مشاوره آنلاین
ویژه مسائل مالی و مالیاتی