ادغام و ترکیب شرکت‌ها در ایران

خیر، بر اساس تبصره ماده ۱ آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۱۱، ادغام یا ترکیب شرکت‌ها تنها در صورتی مشمول تسهیلات ماده ۱۱۱ می‌شوند که مجوز قانونی آن را کسب کرده باشند. این مجوز می‌تواند از طریق سایر قوانین مانند بند (الف) ماده ۱۰۵ قانون برنامه پنج‌ساله پنجم توسعه (برای شرکت‌های تعاونی) نیز کسب شود و به منزله مجوز قانونی تلقی می‌گردد.

خیر. بر اساس دادنامه شماره ۲۱ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مورخ ۲۱/۱/۱۳۹۷، ماده ۸ آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۱۱ که عدم رعایت مقررات آیین‌نامه را موجب عدم شمول تسهیلات می‌دانست، ابطال شده است. این به این معناست که صرف عدم رعایت جزئیات آیین‌نامه، به طور خودکار به معنای از دست دادن تسهیلات نیست. با این حال، رعایت دقیق مقررات برای جلوگیری از هرگونه ابهام یا چالش احتمالی آتی، همواره توصیه می‌شود.

انتقال دارایی‌ها در زمان ادغام یا ترکیب بر اساس ارزش دفتری، مشمول مالیات نخواهد بود. با این حال، اگر این انتقال با ارزشی بیش از قیمت دفتری صورت گیرد، مازاد ارزش، مشمول مالیات خواهد بود. همچنین، هرگونه درآمدی که در نتیجه ادغام یا ترکیب به سهامداران شرکت‌های ادغام یا ترکیب شده تعلق گیرد، طبق مقررات مربوطه مشمول مالیات خواهد بود.

برای جلوگیری از مشکلات، لازم است که در قراردادها، مبالغ مربوط به خرید لوازم و تجهیزات از خارج از کشور به طور صریح و جداگانه از سایر خدمات (مانند طراحی، ساخت، نظارت و نصب) تفکیک شوند. همچنین، هزینه‌های مهندسی اصولی و تفصیلی مرتبط با ساخت تجهیزات وارداتی، اگر توسط فروشنده خارجی یا شخص ثالث به سفارش او انجام شود، باید به عنوان بخشی از قیمت خرید کالا در نظر گرفته شود تا مشمول معافیت گردد. توجه به این نکات در آموزش مالیات می‌تواند بسیار کمک‌کننده باشد.