دوره آموزشی پیشنهادی
دوره جامع دادرسی مالیاتی
دانش مالیاتی شما به ماده ۲۶ محدود نباشد! دوره دادرسی مالیاتی ما به شما کمک میکند با تمام قوانین پیچیده مالیاتی آشنا شوید و در تمام مراحل از حقوق خود دفاع کنید.
راز ارثیه و مالیات: آیا گنج شما مالیات داره؟ 🤯
فکر میکنید ارثیه فقط یه هدیه از آسمونه؟ 💰 با ماده 17 قانون مالیاتهای مستقیم آشنا بشید و کشف کنید چه داراییهایی مشمول مالیات بر ارث میشن و نرخها چقدره! ورق بزنید و رازهای ارث و مالیات رو فاش کنید! ➡️
#مالیات_بر_ارث #ارثیه #قانون_مالیات #ماده17 #آکادمی_رشد_مالی
همانطور که میدانید، مالیات بر ارزش افزوده (VAT) بخش جداییناپذیری از فعالیتهای اقتصادی ماست. این مالیات، که بر تفاوت ارزش کالای فروخته شده و کالای خریداری شده (مابهالتفاوت مالیات و عوارض فروش با مالیات و عوارض خرید در یک دوره معین) اعمال میشود، ابعاد گستردهای دارد. در این میان، برخی کالاها و خدمات به دلیل ماهیت خاص خود، مشمول نرخها و قواعد متفاوتی در مالیات بر ارزش افزوده میشوند که آشنایی با آنها برای هر فعال اقتصادی ضروری است.
ماده ۲۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده به طور خاص به این “کالاهای خاص” میپردازد. این کالاها شامل محصولات نفتی، فلزات گرانبها (طلا، جواهر و پلاتین)، نوشابههای قندی و سایر اقلام آسیبرسان به سلامت، و همچنین انواع سیگار و محصولات دخانی میشوند. بیایید با هم، جزئیات هر بخش را مرور کنیم.
نرخ مالیات و عوارض کالاهای نفتی، فلزات گرانبها، سیگار، نوشابه و سایر کالاهای آسیبرسان به سلامت به شرح زیر تعیین میشود:
الف- کالاهای نفتی
1 – انواع بنزین و سوخت هواپیما سیدرصد (30%) ؛
2 – نفتگاز، نفت سفید، نفت کوره، گاز طبیعی و گاز مایع پانزده درصد (15%) ؛
تبصره 1 – نفت خام، میعانات گازی، و گاز طبیعی خام که توسط وزارت نفت (شرکتهای تابعه) که به شرکتهای داخل زنجیره تولید فرآوردههای نفتی فروخته میشود، همچنین واردات بنزین و سوخت هواپیما و گاز طبیعی توسط وزارت نفت (شرکتهای تابعه)، در این مرحله مستلزم محاسبه و دریافت مالیات و عوارض ارزش افزوده از حلقه بعدی و نیز پرداخت در مرحله واردات حسب مورد نمیباشد. مالیات و عوارض فروش فرآوردههای تولیدشده از کالای مزبور و نیز بنزین و سوخت هواپیما و گاز طبیعی وارداتی در مراحل بعدی عرضه، حسب مقررات مربوط محاسبه و وصول میشود.
تبصره 2 – مأخذ محاسبه مالیات و عوارض فروش در خردهفروشی بنزین و نفت گاز توسط شرکتهای غیردولتی دارای مجوز از وزارت نفت، عبارت است از مابهالتفاوت قیمت خرید محصولات فوق از شرکتهای پالایش (با احتساب مالیات و عوارض موضوع بند «الف» این ماده)، با قیمت عرضه آنها به مصرفکننده. مابهالتفاوت مزبور بهعنوان درآمد ناشی از ارائه خدمات توسط جایگاههای عرضه بنزین و نفتگاز تلقی شده و با نرخ مذکور در ماده (7) این قانون مشمول مالیات و عوارض میگردد. مالیات و عوارض پرداختی بابت خرید بنزین و نفتگاز به عنوان اعتبار مالیاتی برای جایگاهداران منظور نمیشود.
تبصره 3 – مالیات و عوارض پرداختی مؤدیان بابت کالاهای موضوع این بند، در صورتی که بهعنوان مواد اولیه اصلی توسط واحدهای تولیدی بهکار برده شود، بهعنوان اعتبار مالیاتی آن واحدها قابل پذیرش میباشد. همچنین مالیات و عوارض پرداختی توسط واردکنندگان و توزیعکنندگان کالاهای مزبور بهعنوان اعتبار مالیاتی آنان منظور میگردد.
تبصره 4 – مالیات و عوارضی که شرکت ملی نفت ایران برای خرید نهادههای موردنیاز جهت طرحهای تملک داراییهای سرمایهای پرداخت میکند، قابل استرداد یا تهاتر نمیباشد. شرکت یادشده مجاز است مبالغ مزبور را بهعنوان بخشی از بهای تمامشده داراییهای فوقالذکر منظور نماید. سایر مالیات و عوارضی که شرکت مزبور برای مصارفی غیر از تملک داراییهای سرمایهای پرداخت میکند، با رعایت مقررات، بهعنوان اعتبار مالیاتی آن شرکت منظور میگردد. اعتبار یادشده با تأیید سازمان قابل تهاتر با بدهی مالیاتی آن شرکت یا سایر شرکتهای تابعه وزارت نفت میباشد.
ب- طلا، جواهر و پلاتین
1 – اصل طلا، جواهر و پلاتین به کار رفته در مصنوعات ساختهشده از فلزات مزبور، معاف از مالیات و عوارض میباشد.
2 – اجرت ساخت، حقالعمل و سود فروشنده کالاهای موضوع این بند مشمول مالیات و عوارض با نرخ نه درصد (9%) میباشد.
3 – پس از راهاندازی سامانه مؤدیان، عرضهکنندگان کالا و خدمات مربوط به این بند مکلفند کلیه عملیات خرید و فروش خود را در سامانه مزبور ثبت کنند. درج ارزش اصل طلا، جواهر و پلاتین، اجرت ساخت، حقالعمل و سود فروشنده به تفکیک در صورتحساب الکترونیکی الزامی است. در صورت کتمان و یا عدم ثبت تمام یا برخی از معاملات در سامانه مذکور مشمول جریمهای معادل نهدرصد (9%) ارزش اصل طلا، جواهر و پلاتین است که غیر قابل بخشودگی میباشد. این جریمه علاوه بر جریمه مذکور در بند «ب» ماده (36) این قانون است.
4 – کلیه واحدهای فعال در زنجیره عرضه کالا و خدمات مربوط به این بند مکلفند حداکثر تا دوماه پس از لازمالاجراءشدن این قانون از پایانه فروشگاهی مورد تأیید سازمان استفاده کنند، در غیر این صورت اتحادیههای ذیربط و اتاق اصناف ایران موظفند پروانه فعالیت واحدهای موضوع این بند در کل زنجیره مربوط را که بدون استفاده از پایانه فروشگاهی اقدام به فروش کالا یا خدمت میکنند، باطل نمایند. نیروی انتظامی موظف است از ادامه فعالیت واحدهای فاقد پروانه جلوگیری کند.
پ- نوشابههای قندی گازدار و بدون گاز و سایر کالاهای آسیبرسان به سلامت
نوشابههای قندی گازدار و بدون گاز و سایر کالاهای آسیبرسان به سلامت (بهاستثنای کالاهای موضوع بند «ت» این ماده) تولید داخل مشمول مالیات و عوارض با نرخ شانزدهدرصد (16%) و واردات آنها مشمول مالیات و عوارض با نرخ سی و شش درصد (36%) میباشند. فهرست کالاهای موضوع این بند و واحدهای تولیدکننده آنها حداکثر دوماه پس از ابلاغ این قانون به پیشنهاد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و حداکثر یکماه بعد از آن توسط کارگروهی مرکب از نمایندگان تامالاختیار وزارتخانه مزبور، وزارت صنعت، معدن و تجارت و وزارت امور اقتصادی و دارایی تصویب میشود. تغییرات فهرست موردنظر تا انتهای دیماه هر سال (برای اجراء در سال بعد) به ترتیب فوق تصویب و توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برای اجراء اعلام میگردد. در صورت عدم تصویب فهرست مزبور در مهلت مقرر، فهرست پیشنهادی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی پس از تأیید شورایعالی سلامت و امنیت غذایی، ملاک عمل است.
ت- انواع سیگار و محصولات دخانی
انواع سیگار و محصولات دخانی بهشرح زیر مشمول مالیات و عوارض میشوند:
1 – سیگار، توتون پیپ و تنباکوی تولید داخلی، بیست و پنج درصد (25%) ؛
2 – سیگار، توتون پیپ و تنباکوی تولید داخل با نشان بینالمللی که فهرست آن هر سال توسط
وزارت صنعت، معدن و تجارت تهیه و با تصویب هیأت وزیران ابلاغ میشود، چهل درصد (40%) ؛
3 – سیگار، توتون پیپ و تنباکوی وارداتی، شصت و پنجدرصد (65%) ؛
4 – توتون خام وارداتی ده درصد (10%) ؛
5 – توتون فرآوری شده وارداتی (خِرمن توتون) سی و پنج درصد (35%) ؛
تبصره 1 – نرخهای تعیینشده از سال دوم اجرای قانون هر سال پنج واحد درصد افزایش مییابد تا زمانی که نرخ مذکور برای انواع سیگار و محصولات دخانی، توتون پیپ و تنباکوی تولید داخل به پنجاه و پنج درصد (55%) برای تولیدات داخل با نشان بینالمللی به نود و پنجدرصد (95%) و برای انواع سیگار و محصولات دخانی، توتون پیپ و تنباکوی وارداتی به یکصد و بیست و پنجدرصد (125%) برسد.
تبصره 2 – تولیدکنندگان سیگار و محصولات دخانی مکلفند از زمان لازمالاجراءشدن این قانون، قیمت خرده فروشی و تاریخ تولید را بر روی پاکت بستهبندی محصولات دخانی درج کنند. در صورت تخلف از حکم این تبصره، اعتبار مالیاتی مربوط، پذیرفته نمیشود و مشمول مالیات و عوارض فروش به نرخهای مذکور است.
در دنیای سوخت و انرژی، قوانین مالیاتی اهمیت ویژهای پیدا میکنند. مالیات بر ارزش افزوده برای محصولات نفتی با نرخهای متفاوتی تعیین شده است:
انواع بنزین و سوخت هواپیما: سی درصد (۳۰%).
نفتگاز، نفت سفید، نفت کوره، گاز طبیعی و گاز مایع: پانزده درصد (۱۵%).
نکته مهمی که باید به آن توجه داشت، این است که نفت خام، میعانات گازی و گاز طبیعی خام که توسط وزارت نفت به شرکتهای داخلی زنجیره تولید فرآوردههای نفتی فروخته میشوند، در این مرحله مشمول محاسبه و دریافت مالیات بر ارزش افزوده از حلقه بعدی نیستند. واردات بنزین، سوخت هواپیما و گاز طبیعی توسط شرکتهای تابعه وزارت نفت نیز در این مرحله از پرداخت مالیات معاف است. مالیات و عوارض فروش این فرآوردهها در مراحل بعدی عرضه، محاسبه و وصول خواهد شد.
برای خردهفروشی بنزین و نفتگاز توسط شرکتهای غیردولتی با مجوز از وزارت نفت، مأخذ محاسبه مالیات و عوارض، مابهالتفاوت قیمت خرید از شرکتهای پالایش (با احتساب مالیات) با قیمت عرضه به مصرفکننده است. این مابهالتفاوت به عنوان درآمد حاصل از ارائه خدمات توسط جایگاهها تلقی شده و با نرخ نه درصد (۹%) مالیات بر ارزش افزوده مشمول میشود. جالب است بدانید که مالیات و عوارض پرداختی بابت خرید بنزین و نفتگاز برای جایگاهداران، به عنوان اعتبار مالیاتی منظور نمیشود.
اگر این کالاها به عنوان مواد اولیه اصلی توسط واحدهای تولیدی به کار برده شوند، مالیات و عوارض پرداختی آنها به عنوان اعتبار مالیاتی قابل پذیرش است. همینطور، واردکنندگان و توزیعکنندگان این کالاها نیز میتوانند مالیات و عوارض پرداختی خود را به عنوان اعتبار مالیاتی منظور کنند.
نرخ مالیات بر ارزش افزوده برخی کالاهای خاص مانند محصولات نفتی، سیگار و کالاهای آسیبرسان به سلامت، متفاوت و معمولاً بیشتر از نرخ عمومی ۹ درصدی است.
نکته کلیدی مالیات ارزش افزوده کالاهای خاص
این بخش از قانون برای بسیاری از فعالان اقتصادی و حتی مصرفکنندگان، بسیار حساس و حائز اهمیت است. بر اساس قانون، اصل طلا، جواهر و پلاتین به کار رفته در مصنوعات ساخته شده از این فلزات، از مالیات و عوارض معاف است. این موضوع خبر خوبی برای حفظ ارزش سرمایه است.
اما، اجرت ساخت، حقالعمل و سود فروشنده این کالاها، مشمول مالیات و عوارض با نرخ نه درصد (۹%) میباشد. این تفکیک نشاندهنده اهمیت شفافیت در این صنف است.
با راهاندازی سامانه مؤدیان، عرضهکنندگان طلا و جواهر موظفند کلیه عملیات خرید و فروش خود را در این سامانه ثبت کنند. درج تفکیکی ارزش اصل طلا، اجرت ساخت، حقالعمل و سود فروشنده در صورتحساب الکترونیکی الزامی است. در صورت کتمان یا عدم ثبت معاملات، جریمهای معادل نه درصد (۹%) ارزش اصل طلا، جواهر و پلاتین اعمال میشود که این جریمه غیرقابل بخشودگی است. علاوه بر این، تمامی واحدهای فعال در این زنجیره باید حداکثر تا دو ماه پس از لازمالاجرا شدن قانون از پایانه فروشگاهی مورد تأیید سازمان استفاده کنند، در غیر این صورت، پروانه فعالیتشان باطل شده و نیروی انتظامی از ادامه فعالیت آنها جلوگیری خواهد کرد.
این بخش از قانون با هدف کنترل و کاهش مصرف کالاهای مضر برای سلامت جامعه تدوین شده است. نوشابههای قندی گازدار و بدون گاز و سایر کالاهای آسیبرسان به سلامت (به استثنای محصولات دخانی) مشمول نرخهای متفاوتی میشوند:
تولید داخل: شانزده درصد (۱۶%).
واردات: سی و شش درصد (۳۶%).
فهرست این کالاها و واحدهای تولیدکننده آنها توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی پیشنهاد و توسط کارگروهی از نمایندگان وزارتخانههای بهداشت، صنعت و امور اقتصادی و دارایی تصویب میشود. این فهرست تا پایان دیماه هر سال برای اجرا در سال بعد بهروزرسانی میشود. لازم به ذکر است که برخی فرآوردههای آرایشی پوست و مو (فاقد رنگ) و همچنین فرآوردههای صاف کننده، فر کننده و کراتینه کننده مو (فاقد تیوکلیکولیک اسید) مشمول فهرست کالاهای آسیبرسان به سلامت نیستند و بنابراین با نرخ استاندارد نه درصد (۹%) مشمول مالیات میشوند.
مالیات بر انواع سیگار و محصولات دخانی نیز نرخهای خاصی دارد و به تدریج افزایش مییابد که نشاندهنده رویکرد خاص قانونگذار به این بخش است:
سیگار، توتون پیپ و تنباکوی تولید داخلی: بیست و پنج درصد (۲۵%).
سیگار، توتون پیپ و تنباکوی تولید داخل با نشان بینالمللی: چهل درصد (۴۰%).
سیگار، توتون پیپ و تنباکوی وارداتی: شصت و پنج درصد (۶۵%).
توتون خام وارداتی: ده درصد (۱۰%).
توتون فرآوری شده وارداتی (خِرمن توتون): سی و پنج درصد (۳۵%).
نکتهای که باید به خاطر بسپارید، افزایش سالانه این نرخها به میزان پنج واحد درصد از سال دوم اجرای قانون است. این افزایش تا زمانی ادامه مییابد که نرخها به سقفهای مشخصی برسند: ۵۵% برای تولید داخل، ۹۵% برای تولید داخل با نشان بینالمللی و ۱۲۵% برای وارداتیها.
تولیدکنندگان سیگار و محصولات دخانی موظفند قیمت خردهفروشی و تاریخ تولید را بر روی پاکت بستهبندی محصولات درج کنند. در صورت تخلف از این حکم، اعتبار مالیاتی مربوطه پذیرفته نمیشود و مشمول مالیات و عوارض فروش به نرخهای مذکور خواهند شد. همچنین، از ابتدای سال ۱۴۰۳، مالیات بر هر نخ سیگار و هر بسته تنباکوی ۵۰ گرمی نسبت به قانون بودجه سال ۱۴۰۲، افزایش یافته است. این درآمدها به خزانهداری کل کشور واریز و برای کاهش مصرف دخانیات، پیشگیری و درمان بیماریهای ناشی از آن و توسعه اماکن ورزشی (با اولویت مناطق کمبرخوردار و مدارس) اختصاص مییابد.
چالشها و سوالات متداول
اصل طلا، جواهر و پلاتین به معنای خالص وزن فلز گرانبها است که در مصنوعات ساخته شده به کار رفته است. این بخش از قیمت کالا، یعنی ارزش مواد اولیه اصلی، از مالیات بر ارزش افزوده معاف است. مالیات تنها بر ارزش افزودهای که در فرآیند ساخت و فروش ایجاد شده، یعنی اجرت ساخت، حقالعمل و سود فروشنده، با نرخ ۹ درصد (۹%) اعمال میشود. بنابراین، هنگام خرید یا فروش مصنوعات طلا، حتماً به تفکیک این اجزا در فاکتور رسمی توجه کنید تا از حقوق مالیاتی خود آگاه باشید.
این تخلف بسیار جدی است و عواقب مالی سنگینی در پی دارد. در بخش طلا و جواهر، عدم ثبت عملیات خرید و فروش در سامانه مؤدیان یا کتمان معاملات، علاوه بر جریمههای عمومی، مشمول جریمهای معادل ۹ درصد (۹%) ارزش اصل طلا، جواهر و پلاتین است که غیرقابل بخشودگی است. همچنین، عدم استفاده از پایانه فروشگاهی مورد تأیید سازمان، منجر به ابطال پروانه فعالیت واحد صنفی میشود و نیروی انتظامی از ادامه فعالیت آن جلوگیری خواهد کرد. این موضوع نشان میدهد که شفافیت و ثبت دقیق معاملات در سامانه مؤدیان، یک ضرورت قطعی برای همه فعالان اقتصادی در این حوزههاست.
خیر، همه مواد اولیه نفتی معاف نیستند. بر اساس تبصره ۱ بند الف ماده ۲۶، معافیت تنها شامل نفت خام، میعانات گازی و گاز طبیعی خام فروخته شده توسط وزارت نفت (شرکتهای تابعه) به شرکتهای داخلی زنجیره تولید فرآوردههای نفتی میشود. همچنین واردات بنزین، سوخت هواپیما و گاز طبیعی توسط وزارت نفت (شرکتهای تابعه) در این مرحله معاف است. سایر کالاهای موضوع جزءهای (۱)، (۳) و (۵) بند الف ماده ۹ در زمان واردات مشمول معافیت نیستند و مالیات و عوارض با نرخ استاندارد ۹% در مبادی گمرکی به آنها تعلق میگیرد. این تفکیک بسیار مهم است و نیاز به آموزش مالیات دقیق دارد 🌟.
بله، فهرست کالاهای آسیبرسان به سلامت، به استثنای محصولات دخانی، توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی پیشنهاد میشود. سپس، این پیشنهاد توسط کارگروهی متشکل از نمایندگان تامالاختیار وزارت بهداشت، وزارت صنعت، معدن و تجارت و وزارت امور اقتصادی و دارایی تصویب میگردد. این فهرست هر سال تا پایان دیماه برای اجرا در سال بعد، قابل تغییر و بهروزرسانی است. در صورتی که این کارگروه فهرست را در مهلت مقرر تصویب نکند، فهرست پیشنهادی وزارت بهداشت پس از تأیید شورایعالی سلامت و امنیت غذایی، ملاک عمل قرار خواهد گرفت. این پویایی در قوانین، ضرورت آموزش صفر تا صد مالیات را بیش از پیش آشکار میسازد.
جمع بندی
دنیای مالیات بر ارزش افزوده، به ویژه در بخش کالاهای خاص، میتواند پیچیدگیهای فراوانی داشته باشد. درک دقیق این قوانین و اجرای صحیح آنها، نه تنها از جریمههای سنگین جلوگیری میکند، بلکه به شما کمک میکند تا فعالیتهای اقتصادی خود را با اطمینان و کارایی بیشتری پیش ببرید.
اگر احساس میکنید برای ناوبری در این مسیر نیازمند راهنمایی بیشتر هستید، یا میخواهید با جزئیات کامل و از پایه، تمام ابعاد مالیات را فرا بگیرید، پیشنهاد میکنیم فرصت را از دست ندهید. تیم متخصص ما آماده است تا با دورههای آموزش مالیات جامع و کاربردی، دانش لازم را در اختیار شما قرار دهد و یا از طریق مشاوره مالیاتی، به سوالات و چالشهای خاص شما پاسخ دهد. برای شروع این مسیر روشن، تنها یک کلیک فاصله دارید.
دوره آموزشی پیشنهادی
دانش مالیاتی شما به ماده ۲۶ محدود نباشد! دوره دادرسی مالیاتی ما به شما کمک میکند با تمام قوانین پیچیده مالیاتی آشنا شوید و در تمام مراحل از حقوق خود دفاع کنید.
نظر و یا هر سؤالی در خصوص مقاله” نرخهای مالیات کالاهای خاص و آسیبرسان به سلامت “ دارید مطرح کنید تا پاسخ دهیم
ورود | ثبتنام
دیدگاهتان را بنویسید